Lazuri.Com Horon Kursu 5:
Konu: Memeûina
Süre: 04:18 dak.
Horoncu: Temel Saraç
Tulum: İsmail Avcı (İsmanaşi)
Alan: 26.57 MB

Konu: Örnek: Papilat Horonu ve Kapanış
Süre: 04:50 dak.
Anlatan: Selim Bölükbaşı
Alan: 17.51 MB

- SVACOXO - Laz, yer adları sözlüğü -
Yer adları binlerce yıllık tarihsel, dilsel, sosyal mirası günümüze aktaran en önemli kültür varlıklarından birisidir.

Svacoxo – Laz yer adları sözlüğü, Lazca yer adlarını derlemek, kayıt altına almak, Lazların coğrafyayı adlandırma eğilimlerini incelemek amacıyla hazırlanmıştır.

Çalışmada, Atina (Pazar), Arthaşeni (Ardeşen), Vica (Çamlıhemşin), Vitze (Fındıklı), Arkabi (Arhavi), Borçxa (Borçka) ve Xopa (Hopa) kasabalarında Lazlarla meskûn köy, mezra, akarsu, yayla ya da arazi, kaya gibi daha küçük coğrafi unsurların adları derlenmeye çalışılmıştır.

Diğer bütün kültürel unsurlarda olduğu gibi, yer adlarında da tarihsel, dilbilimsel anlam ve öneminin ötesinde, orada yaşamış, o topraklara emek vermiş insanların hatıraları, emekleri, dünyayı görüş ve algılayış özellikleri saklıdır. Dileğimiz, atalarımızın alın terleri ve emekleriyle yoğrulmuş, dilleriyle isim bulmuş bu coğrafya unsurlarının adları yok olmasın, kuşaklar boyunca o yerlerin gerçek sahiplerinin dilleriyle birlikte, adları da var olsun...

Türkiye'de 30'a yakın dil konuşuluyor
Demokratik açılım çerçevesinde RTÜK’ün, farklı dil ve lehçelerde televizyon ve radyo yayınlara izin vermesi, Türkiye’de gündelik yaşamda kaç farklı dilin konuşulduğu sorusunu da gündeme taşıdı. ANKA'nın edindiği bilgilere göre, Türkiye’deki dil haritası hakkında resmi kurumların elinde net bir rakam bulunmuyor. Ancak dilbilim uzmanları, Türkiye'de 3'ü azınlık (Ermenice, Rumca, Modern İbranice) olmak üzere müstakil dil olarak en azından 28 kadar dil konuşulduğunu bildiriyor. Azınlık dilleri dışındaki Kürtçe, Arapça, Gürcüce ile Lazca, Abaza gibi Kafkas diller yerel diller sınıfına girerken, Boşnakça, Kazakça gibi diğer diller ise toplu göçler sonucunda Türkiye'de konuşulan diller arasında yer alıyor. Bu da Türkiye’de en azından 28 farklı dilde televizyon ve radyo yayını yapılabileceği anlamına geliyor.

- BASIN AÇIKLAMASI - Fındıklı Aksu Muhtarı Musa Kazım Özçiçek -
Karadeniz sahillerini boyunca tüm kıyıları yok ederek büyük bir çevre felaketine dönüşen Karadeniz Sahil Yolu'nun Rize Fındıklı geçişine ilişkin dolgu imar planlarının iptali için Aksu Sahili'nin korunması uğruna hayatını feda eden Av. Cihan Eren'nin eşi ve çocukları ile birlikte Danıştay'da açtığımız dava nihayet dört yıl sonra sonuçlanmış ve dolgu imar planlarının “şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve mevzuata uyarlık bulunmadığı” gerekçesi iptaline karar verilmiş bulunmaktadır.

Hukuk geç de olsa verdiği karar ile, karşı çıkışımızın haklılığını, önerdiğimiz çözümlerin doğruluğunu bir kere daha göstermiştir. Mahkeme tarafından atanan bilirkişi raporunda:

- TARIM ARAZİLERİNİN DURUMU - BİR DİZİ ÖNERİ -
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) İnşaat Mühendisliği Bölümü Ulaştırma Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Fazıl Çelik, kıyı dolgu yollarının, kıyı yerleşimlerinin önünde adeta birer baraj görevi yaptığını, binaların alt katlarının su altında kalmalarına sebebiyet verdiğini söyledi. Prof. Dr. Çelik, AA muhabirine yaptığı açıklamada, son günlerde, Doğu Karadeniz bölgesinde yaşanan taşkınların boyutlarının öngörülemeyen ölçülerde olmadığını belirterek, ''Vadilerdeki ve kıyıdaki yapılaşmalar bu öngörüye göre projelendirilmediğinden, doğal taşkınlar felakete dönüşmektedir'' dedi. Birçok yerde yolların, dere yataklarına indirilip, dere yatakları daraltıldığı halde, taşkından korunma yapılarının yeterli kapasitede ve sağlamlıkta inşa edilmediğini öne süren Prof. Dr. Çelik, yol ile birlikte diğer yapılaşmaların da vadi tabanlarına çekilmesinin felaketin boyutlarını artırdığını söyledi.

ŞAVŞAT MEYDANCIK BELDESİNDE PAPART DERELERİ ÜZERİNE YAPILMASI PLANLANAN CÜNEYT HESLERİ HAKKINDA YAPILAN BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ HAKKINDAKİ BASIN AÇIKLAMAMIZDIR.
Papart dereleri üzerinde kurulmak istenen Cüneyt I,II,III ve IV Hes projeleri hakkında Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından verilen Çed olumlu kararının iptali talebi ile 2008 yılı Kasım ayında açılan davalarda Rize İdare Mahkemesi daha önce hızla hareket ederek Yürütmeyi Durdurma talebimizi kabul etmiş ve inşaatları durdurmuş idi.

Mahkeme tarafından atanan Hacettepe Üniveristesi Jeooji ve Çevre mühendiliği öğretim üyeleri ile Rize Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyelerinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyeti bugün (12.06.2009) tarihinde Papart dereleri üzerinde dört adet santralın herbirinin yapılacağı yerlerde incelemeler yapmaktadır.

Bir dil yok olmaktan nasıl korunabilir?:
UNESCO kılavuzunda bu sorunun yanıtı şöyle: "Bir dili yok olmaktan koruyabilmek için yapılabilecek en önemli şey insanların o dili konuşabilmesi ve çocuklarına öğretebilmesi için uygun koşulları yaratmaktır. Bu genellikle, azınlık dillerini tanıyan ve koruyan ulusal politikaların, anadili eğitimini destekleyen eğitim sistemlerinin, o dili konuşan toplulukla dilbilimciler arasında bir yazı sistemi ve biçimsel yapı kazandırmak için yaratıcı bir işbirliğinin varolmasını gerektirir. "En belirleyici etken dili konuşan topluluğun dile yönelik tutumu olduğundan, çok dilliliği ve azınlık dillerine saygıyı yüreklendiren, bir dili konuşmanın ödev değil, zenginlik olduğunu hissettiren toplumsal ve siyasi bir ortam oluşturmak esastır.

"Bugün bazı diller çok az konuşanı kaldığı için sürdürülemez durumda, ama dilbilimciler, dili konuşan toplum da bunu sterse, hiçbir iz bırakmadan kaybolmasın diye dili olabildiğince kayda geçirebiliyorlar."

AYDIN KARAHASAN:
BENİM EN SEVDİĞİM DİL, ANADİLİM LAZCA'DIR
İkinci Dünya Savaşı döneminin siyasi akımları öğretmenlerimize de yansımıştı. Irkçı, turancı, milliyetçi öğretmenlerimiz vardı. Henüz tarikatçı, şeriatçı öğretmenler yoktu. Sonradan bunları daha iyi anladım. Okulda baskı vardı. Dayak vardı. Tarih öğretmenimiz Ziya Özkaynak'ı hiç unutmam! Sınıfımızda Türkiye'nin her yöresinden öğrenciler vardı. Laz'ı, Kürt'ü, Türk'ü, Abaza'sı, Gürcü'sü, Çerkez'i bir avuç öğrenciydik. Kendi aramızda hiç ayrım kayrım yoktu. Güle oynaya okula gidip geliyorduk. Fakat tarih öğretmenimiz Lazca'yı, Kürtçe'yi, Abazaca'yı yani Türkçe'den başka dilleri aşağılardı. Bir gün bana: "Lazca nasıl doğmuştur?" diye sordu. "Bilmiyorum!" dedim. Açtı ağzını yumdu gözünü! "Köpekler fındık çuvalları arasında dolaşırken ses çıkarmışlar, işte senin dilin Lazca öyle doğmuştur!" cevabını verdi!

Bizler Kaybedenleriz! / Şüu Gondineri Vorert!
Hey çocuk! Yanlış zamanda ve yanlış yerde doğdun. Senden öncekiler gibi. Kayıp kuşağın bir üyesi olmak için büyüyeceksin, yaşlanacaksın ve günün birinde geberip gideceksin! Eğer kendi kaderin izin verirse. Ağlayanın olmayacak. Senin ardından kimse anmayacak . Sen koca bir hiçsin! Koca bir hiç!

Öe bere! Leûasuzi orasuzi dirini! Süani ogindepe sûeri. Si gondineri sûeri şuri şvanare, ibadare a ora moxûasen leûa dologoxvanen! Na ibgarasen va giyonurûasen Si mutu var ore. Si beûi méudi re.

LAZCA YAYIN TALEBİ
Anadiline sahip çıkan herkes yasalardan doğan bu hakkını kullanmak üzere ilgili devlet kurumu olan TRT'ye, asağıda linki verilen sayfadan başvuru dilekçesini; isim, soy isim, adres ve imzalarını da ekleyerek fakslamalıdır. Eğer yeterli yoğunlukta başvuru olursa Lazca yayın yapılabilecektir. Bu gözardı edilmemeli ve ölüm kalım savaşı veren anadilimize sahip çıkılmalıdır.

Dilekçeyi göndereceğiniz TRT fax numarası :0312 491 28 17